[ ]
Πρόσφατες Αναρτήσεις
Ποιος φοβάται το νομισματικό πόλεμο;
Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2013 Posted by STEVENIKO


Οι ανησυχίες για έναν παγκόσμιο νομισματικό πόλεμο έχουν επανέλθει τις τελευταίες εβδομάδες, κυρίως λόγω της ιαπωνικής απόφασης για το γιεν. Αυτό αποτελεί το πιο πρόσφατο από αρκετά τέτοια ξεσπάσματα από το οικονομικό κραχ του 2008 και μετά.

Είναι δύσκολο να αποφευχθεί η υποψία ότι η αντισυμβατική νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων έχει σχεδιαστεί για να μειώσει τις συναλλαγματικές ισοτιμίες τους, ώστε να επιδοθούν σε πολιτικές 'εκζητιάνευσης' που ο Samuel Brittan είχε κάποτε καταδικάσει.

Οι πόλεμοι συναλλάγματος φοβίζουν τους περισσότερους οικονομολόγους, επειδή συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στη σοβαρότητα της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930, ιδιαίτερα στη χειρότερη φάση της από 1931-33. Η ζημία που επήλθε στο παγκόσμιο εμπόριο κατά την περίοδο αυτή πήρε αρκετές δεκαετίες να διορθωθεί, και μια επανάληψη του εφιάλτη δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως. Ωστόσο, υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές μεταξύ των πολιτικών που ακολουθούνταν στη δεκαετία του 1930 και με ότι συμβαίνει τώρα, και τα αποτελέσματα μπορεί επίσης να είναι πολύ διαφορετικά.

Είναι σημαντικό να σκεφτούμε προσεκτικά σχετικά με το τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο 'νομισματικό πόλεμο'. Σε πρόσφατο μπεστ-σέλερ του, ο James Rickard φαίνεται να ορίζει το νομισματικό πόλεμο, ως κάθε πολιτική που έχει σκόπιμα σχεδιαστεί για να μειώσει την εσωτερική ή εξωτερική αξία του νομίσματος, είτε με τον εγχώριο πληθωρισμό ή με τη μείωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Παρατηρώντας το από την οπτική μιας οικονομίας σε απομόνωση, οι δύο αυτές εναλλακτικές λύσεις ουσιαστικά σημαίνουν το ίδιο πράγμα σε μακροπρόθεσμη βάση, δεδομένου ότι μια αύξηση του πληθωρισμού σε σχέση με άλλες χώρες τελικά θα αντικατοπτρίζεται πλήρως σε μια χαμηλότερη συναλλαγματική ισοτιμία.

Αλλά σαφώς αυτό δεν είναι το νόημα ενός νομισματικού πολέμου στην παρούσα φάση.  Για να κατηγορηθεί για πολιτική εκζητιάνευσης, μια χώρα θα πρέπει να προσπαθήσει να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της με μείωση της ονομαστικής συναλλαγματικής ισοτιμίας της, διατηρώντας παράλληλα αμετάβλητο τον πληθωρισμό. Η προσέγγιση θα έστρεφε δαπάνες, ίσως μόνο προσωρινά, προς την κατεύθυνση της υποτιμηθείσας οικονομίας και μακριά από τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ιαπωνία κατηγορείται ότι αυτό κάνει σήμερα.

Η χειρότερη φάση των νομισματικών πολέμων στη δεκαετία του 1930 προκλήθηκε από την αποχώρηση της Αγγλίας από το χρυσό πρότυπο το 1931, η οποία στην πραγματικότητα σήμαινε υποτίμηση του Ηνωμένου Βασιλείου έναντι όλων των κυριότερων εμπορικών εταίρων του.

Στην μελέτη τους, οι Barry Eichengreen και Douglas Irwin αναλύουν τη πορεία προς τις ανταγωνιστικές υποτιμήσεις και τον εμπορικό προστατευτισμό από χώρα σε χώρα, και καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα ιδιαίτερα σημαντικό για τους νομισματικούς πολέμους του σήμερα. Υποστηρίζουν ότι οι χώρες που έφυγαν από το πρότυπο του χρυσού σχετικά νωρίς (π.χ. τα έθνη της Bloc Sterling, τα οποία ως επί το πλείστον έφυγαν το 1931) κατέφυγε σχετικά λιγότερο στον άμεσο προστατευτισμό μέσω ποσοστώσεων, και συναλλαγματικών ελέγχων. Εν τω μεταξύ, οι χώρες που παρέμειναν στο χρυσό πρότυπο για μακρύτερο χρονικό διάστημα (π.χ. η Γαλλία και το υπόλοιπο του Gold Bloc, η οποία παρέμεινε μέλος του μέχρι το 1936) κατέφυγε στην άμεση προστασία του εμπορίου σε σχετικά μεγαλύτερο βαθμό.

Αυτό είναι σημαντικό, διότι οι ανταγωνιστικές υποτιμήσεις έχουν εντελώς διαφορετικές συνέπειες από τον άμεσο προστατευτισμό του εμπορίου. Ας εξετάσουμε την περίπτωση μιας χώρας όπως το Ηνωμένο Βασίλειο που αφήνει το χρυσό πρότυπο και προχωράει σε μια ανταγωνιστική υποτίμηση. Αυτό επέτρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο ταυτόχρονα να υιοθετήσει πολύ πιο εύκολες εγχώριες νομισματικές πολιτικές, οι οποίες βοήθησαν την οικονομία να ανακάμψει γρήγορα από την ύφεση. Άλλες χώρες, όπως η Γαλλία συνολικά έχασαν επειδή η υποτίμηση της στερλίνας οδήγησε δαπάνες μακριά από τους Γάλλους παραγωγούς και προς τους παραγωγούς του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αυτό ώθησε τη Γαλλία να προσπαθήσει να επαναφέρει δαπάνες ξανά προς το μέρος της, επιβάλλοντας ένα δασμό 15 τοις εκατό για όλες τις εισαγωγές. Καθώς οι άλλες χώρες έκαναν κινήσεις τόσο κατά της Γαλλίας όσο και της Βρετανίας με την επιβολή άμεσων ελέγχων, το παγκόσμιο εμπόριο μειώθηκε κατά 20 τοις εκατό περισσότερο από ότι σε έξι χρόνια, σε σύγκριση με μια αμελητέα απώλεια της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους οι χώρες έχουν την τάση να μην υιοθετήσουν την χειρότερη επιλογή, τον απευθείας έλεγχο του εμπορίου δηλαδή, το 2008 από ότι στη δεκαετία του 1930. Οι εταιρείες εξαρτώνται πολύ περισσότερο από τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, έτσι ώστε η πολιτική πίεση για ελέγχους των εισαγωγών ήταν πολύ μικρότερη. Και τα μαθήματα της δεκαετίας του 1930, τα έχουν ασπαστεί πολλοί πολιτικοί ηγέτες του κόσμου.

Δεν υπάρχουν περιθώρια για εφησυχασμό. Οι πόλεμοι συναλλάγματος θα μπορούσαν ακόμα να εξελιχθούν σε άμεσους εμπορικούς πολέμους. Ακόμα κι αν δεν το κάνουν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν και σε άλλα προβλήματα, όπως ο πληθωρισμός και οι φούσκες στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων στις αναδυόμενες οικονομίες.


STEVENIKO

Σας ευχαριστώ για την επίσκεψη σας...

0 σχόλια for "Ποιος φοβάται το νομισματικό πόλεμο; "

Leave a reply