Financial Times


Στην Ευρώπη η λέξη «μεταρρύθμιση», αν και ακούγεται πλέον παντού, είναι παραπλανητική. Ακούστηκε στην προεκλογική εκστρατεία της Ιταλίας, όταν πολιτικοί -όπως ο Μάριο Μόντι, ο απερχόμενος πρωθυπουργός της χώρας- κατηγοριοποιήθηκε στους φιλομεταρρυθμιστές. Η υπόλοιπη πολιτική τάξη της Ιταλίας χαρακτηρίστηκε αντιμεταρρυθμιστική. Λες και η μεταρρύθμιση είναι θρησκευτικό δόγμα. Είτε το πιστεύεις είτε όχι.

Ναι, αλλά σε τι ακριβώς να πιστεύεις, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς.

Μεγάλωσα στη Γερμανία τη δεκαετία του 1960 και του 1970 και θυμάμαι τον Βίλι Μπραντ, τον καγκελάριο της Δυτικής Γερμανίας, ο οποίος εκείνα τα χρόνια μιλούσε αδιάκοπα για μεταρρυθμίσεις. Για εκείνον η λέξη σήμαινε περισσότερα δικαιώματα για τους εργαζόμενους και αύξηση των επιδομάτων πρόνοιας. Αυτή είναι η έννοια της λέξης που μου έρχεται πρώτα στο μυαλό όταν την ακούω.

Μία δεκαετία αργότερα, στη Βρετανία, υπό τη Μάργκαρετ Θάτσερ -βαρόνη πλέον- η μεταρρύθμιση έγινε συνώνυμο των ιδιωτικοποιήσεων και της απορρύθμισης και της μείωσης των δικαιωμάτων των εργατικών συνδικάτων. Αυτή είναι η έννοια που έρχεται πλέον στο μυαλό όλων πρώτα με τη λέξη μεταρρύθμιση.

Βεβαίως, υπάρχουν σαφή, θετικά -αν και συχνά υπερτιμημένα- επιχειρήματα υπέρ των διαρθρωτικών αλλαγών, όπως η απελευθέρωση των υπηρεσιών, οι αλλαγές στην αγορά εργασίας για να βοηθηθούν οι νεότεροι εργαζόμενοι και οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό για να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμη δημοσιονομική φερεγγυότητα. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πιθανότατα θα αυξήσουν το ΑΕΠ σε αρκετές χώρες, κατά ένα ουσιαστικό, αλλά άγνωστο μέγεθος.

 Πρώην συντάκτης του The Economist συνήθιζε να συμβουλεύει τους νέους δημοσιογράφους «να απλοποιούν, αντί να υπερβάλλουν». Αυτό ακριβώς συμβαίνει και σήμερα με τη συζήτηση περί μεταρρυθμίσεων στην Ευρώπη. Ίσως να θέλετε να προσθέσετε και τη «στρέβλωση» ως τρίτο παράγοντα.

Η απλοποίηση στηρίχθηκε στην άποψη ότι υπάρχει μία σχέση ανάμεσα στην ασαφή ιδέα των μεταρρυθμίσεων και στην οικονομική επιτυχία, όπως αυτή αποτυπώνεται στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Δεν υπάρχει, όμως, τέτοια σχέση. Στις πλουσιότερες χώρες του κόσμου περιλαμβάνονται οικονομίες με απελευθερωμένη αγορά εργασίας και οικονομίες χωρίς απελευθερωμένη αγορά εργασίας.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην πολύ ρυθμιζόμενη γαλλική οικονομία είναι κατά πολύ υψηλότερο από ό,τι στην απελευθερωμένη Βρετανία. Η σχετικά ισχυρή πορεία της γαλλικής οικονομία, που σε μεγάλο βαθμό δεν έχει υποστεί μεταρρυθμίσεις, δεν υποβαθμίζει την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις. Δείχνει, όμως, ότι η σχέση με την ανάπτυξη είναι πολύ πιο λεπτή από ό,τι αναγνωρίζουν οι δογματιστές.

Η υπερβολή συνίσταται στην υπερεκτίμηση του πραγματικού αντίκτυπου που θα επιφέρουν οι μεταρρυθμίσεις από την στιγμή που θα εφαρμοστούν. Η χρηματοοικονομική απελευθέρωση έφερε πραγματικά μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη ή μήπως μόνο τη φούσκα στην αγορά κατοικιών; Οι μεταρρυθμίσεις στη γερμανική αγορά εργασίας αύξησαν πραγματικά την παραγωγικότητα μακροπρόθεσμα ή μήπως άλλοι παράγοντες έπαιξαν ρόλο;

Η στρέβλωση επιδεινώθηκε πρόσφατα καθώς οι μεταρρυθμίσεις συγχέονται με τη λιτότητα. Όποτε κάποιος Ευρωπαίος πολιτικός συγχαίρει τις «μεταρρυθμίσεις» του κ. Μόντι, αυτό που πραγματικά εξυμνεί είναι η δημοσιονομική προσαρμογή. Με άλλα λόγια, χειροκροτούν τις πολλές πολιτικές του που μείωσαν την οικονομική ανάπτυξη και όχι τις λίγες που μπορεί να είχαν κάποια ελπίδα να αυξήσουν την ανάπτυξη κάποια στιγμή.

Η λιτότητα και οι μεταρρυθμίσεις είναι αντίθετες έννοιες. Εάν η προσπάθεια για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι σοβαρή, τότε υπάρχει εμπροσθοβαρές κόστος. Εάν θέλει κανείς να ανοίξει την αγορά εργασίας με κανόνες ελεύθερης πρόσληψης και απόλυσης, τότε χρειάζεται να αναπτυχθούν πολιτικές για να γίνει η διαχείριση όσων θα μείνουν χωρίς δουλειά. Αυτά τα κόστη μπορεί να υπερβαίνουν τα οικονομικά οφέλη βραχυπρόθεσμα, όμως μπορεί να αποδώσουν μακροπρόθεσμα. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις δεν ταιριάζουν με το καθήκον της λιτότητας εάν πρόκειται να γίνουν σωστά.
Αντιθέτως, η λιτότητα -υψηλότεροι φόροι και περικοπές στις δημόσιες δαπάνες- αποδυναμώνουν τη δυνατότητα της οικονομίας βραχυπρόθεσμα και ενδεχομένως μακροπρόθεσμα. Εάν το ποσοστό της ανεργίας των νέων υπερβαίνει το 50% για παρατεταμένη περίοδο, όπως συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα, στην Ιταλία και στην Ισπανία, πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους δεν θα βρουν ποτέ μία καλή δουλειά στη ζωή τους.

Οι οικονομολόγοι κάνουν λόγο για αποτέλεσμα «υστέρησης» - τη μόνιμη οικονομική ζημία που δεν θα διορθωθεί ακόμη κι αν υπάρξει πλήρης ανάκαμψη. Η λιτότητα μπορεί να αφήσει οικονομική και κοινωνική πληγή στην ευρωζώνη.

Η κατάσταση θα ήταν πολύ καλύτερη στην Ιταλία και στην Ισπανία εάν είχαν καταλήξει σε μία λίστα με εμπροσθοβαρείς στοχευμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και οπισθοβαρή δημοσιονομική προσαρμογή. Αν το κάνεις αντίστροφα, μειώνοντας τις επενδύσεις και αυξάνοντας τη φορολογία κατά τη διάρκεια ύφεσης, τότε δεν βγαίνεις ποτέ από το τέλμα και εξαντλείς το πολιτικό κεφάλαιο στη λιτότητα, χωρίς να αφήνεις καθόλου για τις μεταρρυθμίσεις.
Βάζοντας πρώτα τη δημοσιονομική συρρίκνωση, το πολιτικό κατεστημένο πήρε επίσης ένα μεγάλο στοίχημα ενάντια σε ό,τι γνωρίζουμε από την ιστορία. Ανώτατος Ιταλός αξιωματούχος μου είπε παλαιότερα ότι η κατάσταση ήταν υπό έλεγχο. Ότι θα υπήρχαν κάποια εμπόδια, αλλά η οικονομία θα απογειωνόταν στη συνέχεια. Έκανε λάθος. Οι προβλέψεις της Κομισιόν την προηγούμενη εβδομάδα επιβεβαιώνουν ότι οι οικονομίες του ευρωπαϊκού Νότου συμπεριφέρονται ακριβώς όπως είχαν προβλέψει όσοι θεωρούσαν ότι η λιτότητα θα υπονόμευε την ανάπτυξη και πως η χρήση της νομισματικής πολιτικής ως αντισταθμίματος θα ήταν αναποτελεσματική.

Δεν μου προκαλεί εντύπωση ότι οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι απορρίπτουν αυτές τις πολιτικές και τους πολιτικούς που τις εφάρμοσαν. Σήμερα μαθαίνουμε τι ψήφισε η Ιταλία. Το ένστικτό μου είναι πως δεν θα είναι μία καλή βραδιά για τους υποστηρικτές της λιτότητας.

Στη δημιουργία ειδικού site στο οποίο θα αναρτώνται όλοι οι πλειστηριασμοί ακινήτων τα οποία έχει κατασχέσει η εφορία προχωρά το υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης.

«Χτυπήματα» για τους φορολογουμένους ετοιμάζει το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο εξαπολύει κυνήγι με «ραβασάκια» για τους μικροοφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη έως και 3.000 ευρώ, οι οποίοι εάν δεν τα εξοφλήσουν θα είναι αντιμέτωποι με την κατάσχεση της περιουσίας τους, ενώ παράλληλα στα «σκαριά» υπάρχει και ρύθμιση για τα «θολά» εμβάσματα και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Αρχίζει τον Μάρτιο η χορήγηση επιδόματος ανεργίας στους ελεύθερους επαγγελματίες, το οποίο θα διαμορφώνεται στα 360 ευρώ.

Με βάση την υπουργική απόφαση, η διάρκεια του επιδόματος θα κυμαίνεται από 3 έως 9 μήνες, ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εργασίας, σε πρώτη φάση θα καλυφθούν 10.000 ελεύθεροι επαγγελματίες (που ασφαλίζονται στον ΟΑΕΕ), ενώ τον Απρίλιο σειρά θα πάρουν οι ανεξάρτητα απασχολούμενοι (γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι) με νέα απόφαση.

Προς το παρόν, σύμφωνα με το «Έθνος», το επίδομα θα δικαιούνται όσοι δεν χρωστάνε στα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ σε δεύτερη φάση θα εξεταστεί το αν θα καλυφθούν και όσοι έχουν μπει σε ρύθμιση (πάντως δεν θα αφορά όσους έχουν χρέη).

Συγκεκριμένα, στην απόφαση του υπουργού Εργασίας Γιάννη Βρούτση περιγράφονται οι προϋποθέσεις καταβολής του βοηθήματος, η διάρκεια χορήγησής του και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Ξεκίνησε από τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου η περίοδος υποβολής προτάσεων για ένταξη στο πρόγραμμα «Ενίσχυση ΜμΕ. που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης - Τουρισμού - Εμπορίου και Υπηρεσιών» και θα ολοκληρωθεί στις 25 Απριλίου.

Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση υφιστάμενων, νέων και υπό σύσταση πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που θα υλοποιήσουν επενδύσεις προσανατολισμένες στην καινοτομία, το περιβάλλον και τις τεχνολογίες πληροφορικής.

Υπενθυμίζεται ότι ο προϋπολογισμός (δημόσια δαπάνη) του προγράμματος φθάνει στα 456 εκατ. ευρώ ενώ οι συνολικές επενδύσεις που αναμένεται να υλοποιηθούν εκτιμώνται σε 900 εκατ. ευρώ. Αναμένεται επίσης ότι θα επωφεληθούν 10.000 επιχειρήσεις και ότι θα δημιουργηθούν 4.000 νέες θέσεις εργασίας.

Τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων κλιμακώνονται από 40 έως 60 %, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την Περιφέρεια, ενώ για τις νέες και υπό σύσταση επιχειρήσεις προβλέπεται δυνατότητα χρηματοδότησης και των λειτουργικών δαπανών (π.χ. ενοίκια, μισθοδοσία κλπ.). Για την κάλυψη της συμμετοχής τους οι υποψήφιοι επενδυτές μπορούν εκτός από ίδιους πόρους να χρησιμοποιήσουν τραπεζικό δανεισμό όπως επίσης να αξιοποιήσουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΤΕΑΝ ΑΕ για λήψη χαμηλότοκων δανείων, κάλυψη εγγυητικών επιστολών, κλπ.

Παρέχεται επίσης η δυνατότητα καταβολή προκαταβολής μέχρι και 100% της αναλογούσας Δημόσιας Δαπάνης έναντι ισόποσης εγγυητικής επιστολής.

Οι δαπάνες που ενισχύονται περιλαμβάνουν: Κτίρια- εγκαταστάσεις, μηχανήµατα - εξοπλισµό παραγωγής, μεταφορικά μέσα, εξοπλισμό και εγκαταστάσεις προστασίας περιβάλλοντος και εξοικονόμησης ενέργειας, δικαιώματα τεχνογνωσίας, πιστοποίηση συστημάτων διασφάλισης ποιότητας, λογισμικό και υπηρεσίες, προβολή - προώθηση, αμοιβές συμβούλων και λειτουργικές δαπάνες. Η προθεσμία ολοκλήρωσης των επενδύσεων είναι 15 μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Ένταξης για τους κλάδους Μεταποίησης και Τουρισμού και 12 μήνες για το «Εμπόριο -Υπηρεσίες».

Προτάσεις μπορούν να υποβάλουν υφιστάμενες (δηλ. όσες έχουν δύο ή περισσότερες κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις μέχρι τις 31.12.2011), καθώς και νέες - υπό σύσταση επιχειρήσεις.

Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός των επενδύσεων είναι:

-Από 30.000 έως 300.000 ευρώ για τις μεταποιητικές επιχειρήσεις

-Από 20.000 έως 300.000 ευρώ για τις τουριστικές επιχειρήσεις

-Από 20.000 έως 100.000 ευρώ για τον τομέα «Εμπόριο - Υπηρεσίες»

Οι προτάσεις θα υποβάλλονται υποχρεωτικά με ηλεκτρονική διαδικασία, μέσω της ιστοσελίδας: www.ependyseis.gr/mis.

Σημειώνεται ότι έχει δημιουργηθεί ειδική ιστοσελίδα για το πρόγραμμα http://www.antagonistikotita.gr/pep/index.asp, όπου έχουν αναρτηθεί ο Οδηγός του Προγράμματος, οι επιλέξιμοι κλάδοι, αναλυτικά τα σημεία ενημέρωσης ανά Περιφέρεια, οι ενημερωτικές εκδηλώσεις που προγραμματίζονται ανά την Ελλάδα όπως επίσης και αρχείο με συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις το οποίο ενημερώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Μέσω της ίδιας ιστοσελίδας οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν ηλεκτρονικά τυχόν ερωτήσεις ή απορίες και να λάβουν απαντήσεις.

 Του Χάρη Σαββίδη


Συμβαίνει σπάνια οι μεγαλύτερες αναπτυγμένες οικονομίες να βρίσκονται ταυτόχρονα σε ύφεση. Στο τέλος του 2012 συνέβη για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια. Όπως ανακοινώθηκε την Πέμπτη, το ιαπωνικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε 0,1% το δ' τρίμηνο του 2012, ενώ εκείνο της Ευρωζώνης κατά 0,6%. Ήταν ήδη γνωστό ότι την ίδια περίοδο είχε επίσης συρρικνωθεί το ΑΕΠ σε ΗΠΑ (0,1%) και Βρετανία (0,3%). Μία ημέρα αργότερα, οι υπουργοί Οικονομικών και οι επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών της ομάδας G - 20 συναντήθηκαν στη Μόσχα, έχοντας στην κορυφή της «ατζέντας» ένα άλλο θέμα: Την αποφυγή ενός γενικευμένου νομισματικού πολέμου.

Οπλο
Με τις κυβερνήσεις σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Ιαπωνία να μην έχουν περιθώρια δημοσιονομικής στήριξης των οικονομιών, μοναδικό όπλο απομένει η νομισματική πολιτική. Παντού τα επιτόκια βρίσκονται εδώ και χρόνια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα (μεταξύ 0% και 0,75%) και στις περισσότερες περιπτώσεις οι κεντρικές τράπεζες προσθέτουν ρευστότητα στην οικονομία, αγοράζοντας ομόλογα και άλλα περιουσιακά στοιχεία με φρεσκοτυπωμένο χρήμα.

Εξαίρεση αποτελεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που έχει επιλέξει πιο προσεκτικές πολιτικές τόνωσης της ρευστότητας (3ετή δάνεια στις τράπεζες, αγορές κρατικών ομολόγων, αλλά με παράλληλη «απόσυρση» της ρευστότητας που προστίθεται στην οικονομία). Ως αποτέλεσμα το ευρώ φαντάζει το ασφαλέστερο επενδυτικό καταφύγιο και ας συνεχίζουν να θεωρούν οι επενδυτές υπαρκτό τον κίνδυνο διάλυσης της Ευρωζώνης!

Τα άλλα κράτη δεν στοχεύουν πρωταρχικά στην εξασθένηση των νομισμάτων τους. Για να στηριχθούν, όμως, οι οικονομίες, υιοθετείται νομισματική πολιτική που προκαλεί την εξασθένηση. Πρόκειται για μια… παράπλευρη απώλεια, που όμως η Ευρωζώνη δεν μπορεί να αντέξει. Είναι άλλωστε η περιοχή όπου η κρίση έχει αφήσει τα βαθύτερα σημάδια και η ύφεση είναι ισχυρότερη.

Η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική προ τετραετίας, στη Σύνοδο Κορυφής των G-20 στο Λονδίνο. Κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες είχαν υιοθετήσει από κοινού ένα σχέδιο εξόδου από την ύφεση που προκάλεσε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Η συνεργασία ήταν αρμονική, καθώς την επέβαλε ο πανικός από την κατάρρευση τραπεζών και αγορών.
Σήμερα οι χρηματιστηριακοί δείκτες βρίσκονται κοντά στα ιστορικά υψηλά τους, αλλά οι οικονομίες διολισθαίνουν στην ύφεση. Υπό αυτές τις συνθήκες, καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχθεί την ισχυροποίηση του δικού της νομίσματος.
Ισοτιμία
Το 2009 οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης είχαν δεχθεί να ανατιμηθεί το ευρώ. Η ισοτιμία με το δολάριο τότε ήταν αντίστοιχη της σημερινής. Τα περιθώρια αντοχής της Ευρώπης, όμως, ήταν πολύ διαφορετικά.
Οι αναλυτές της Morgan Stanley πρόσφατα εκτιμούσαν ότι για τη γαλλική οικονομία η ισοτιμία με το δολάριο είναι «ακριβή» κατά 10 σεντς (1,33 δολ. αντί για 1,23 δολ).
Σε δυσμενή θέση βρίσκονται επίσης η Ισπανία (1,28 δολ.), η Ολλανδία (1,22 δολ.), η Ιταλία (1,19 δολ.) και οι περισσότερες μικρότερες οικονομίες. Η σημερινή ισοτιμία είναι περίπου αυτή που αντιστοιχεί στην Αυστρία και «φθηνή» για τη μεγαλύτερη οικονομία – τη Γερμανία (1,52 δολ.).
Ως αποτέλεσμα οι Ευρωπαίοι προσέρχονται με διαφορετικές προτεραιότητες στη Σύνοδο των G-20. Για τη Γαλλία και τις άλλες οικονομίες του Νότου, η ανατίμηση του ευρώ αποτελεί ήδη εξαιρετικά σημαντικό πρόβλημα -για τη Γερμανία όχι. Έχοντας αναλάβει τη διάσωση της Ευρωζώνης, το Βερολίνο θεωρεί ότι δικαιωματικά μπορεί να μιλά στους G-20 εξ ονόματος του ευρώ. Και πιθανότατα δεν θα επιμείνει πολύ στην αποδυνάμωσή του.

Παράπλευρες μάχες...

ΗΠΑ: Πρωτοφανής χαλάρωση
Στις ΗΠΑ η Fed έχει επιδοθεί την τελευταία πενταετία σε μια πρωτοφανή πολιτική νομισματικής χαλάρωσης, εκμηδενίζοντας αρχικά τα επιτόκια δανεισμού των τραπεζών και στη συνέχεια αγοράζοντας όλο και περισσότερα κρατικά ομόλογα και τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια. Στο τέλος του 2013 εκτιμάται ότι η Fed θα έχει προσθέσει στην οικονομία 3 τρισ. φρεσκοτυπωμένα δολάρια (περί τα 2,25 τρισ. ευρώ) και προχθές ο επικεφαλής της Fed του Σαν Λούις, Τζέιμς Μπούλαρντ, δήλωσε ότι αυτό ισοδυναμεί με βασικό επιτόκιο μεταξύ -5% και -6%.

Ιαπωνία: Αγορές τίτλων χωρίς όρια
Ο θρίαμβος της Δεξιάς, στις εκλογές του Νοεμβρίου, άνοιξε τον δρόμο για περαιτέρω νομισματική χαλάρωση. Μέχρι το τέλος του 2013 οι τίτλοι που έχει αγοράσει η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BoJ) για να στηρίξει την οικονομία θα ξεπεράσουν σε αξία τα 100 τρισ. γεν (περί τα 815 δισ. ευρώ). Πρόσφατα η Διοίκηση ανακοίνωσε ότι από το 2014 οι αγορές τίτλων θα γίνονται χωρίς να υπάρχει προκαθορισμένο όριο αλλά και μέχρι ο τιμάριθμος να φτάσει το 2%. Ο νέος διοικητής πιθανότατα θα επιταχύνει την υιοθέτηση της νέας πολιτικής.

Βρετανία: Επέστρεψε στην ύφεση
Η βρετανική οικονομία κατάφερε τους καλοκαιρινούς μήνες (οπότε και διοργανώθηκαν στο Λονδίνο οι Ολυμπιακοί Αγώνες) να εξέλθει από την ύφεση για να επιστρέψει σε αυτή το Φθινόπωρο. Η κατάσταση τη οικονομίας συναγωνίζεται σε… προβλήματα εκείνη των δημόσιων οικονομικών. Η Τράπεζα της Αγγλίας αναγκάζεται να τυπώνει λίρες, έχοντας ήδη αγοράσει περιουσιακά στοιχεία αξίας 375 δισ. λιρών (περί τα 435 δισ. ευρώ).

Ελβετία: Συνεχείς παρεμβάσεις
Το φράγκο θεωρείται από τα παραδοσιακά επενδυτικά καταφύγια και ενισχύθηκε σημαντικά έναντι όλων των νομισμάτων κατά τα πρώτα χρόνια της κρίσης. Το Φθινόπωρο του 2011 η Τράπεζα της Ελβετίας αναγκάστηκε να ανακοινώσει ότι δεν θα ανεχθεί το ευρώ να υποχωρήσει κάτω από τα 1,2 φράγκα και έκτοτε παρεμβαίνει στην αγορά (με επιτυχία) για να στηρίζει το όριο αυτό.

Κίνα: Απέφυγε τη φούσκα
Από την αρχή της παγκόσμιας κρίσης το Πεκίνο έχει αλλάξει τη νομισματική πολιτική που ακολουθεί ανάλογα με τις ανάγκες της οικονομίας: Αρχικά προσπάθησε να την στηρίξει, στη συνέχεια επιχείρησε να αποσοβήσει τη δημιουργία «φούσκας» και τώρα επιδιώκει και πάλι να τροφοδοτήσει την ανάκαμψη. Όλα αυτά δεν έχουν κανένα αντίκρισμα στην ισοτιμία του γιουάν, καθώς αυτή είναι ελεγχόμενη κεντρικά και έχει ανατιμηθεί έναντι του δολαρίου περίπου 5% την τελευταία διετία.

Την online σύνδεση όλων των ταμειακών μηχανών των καταστημάτων με τις τράπεζες και με το σύστημα taxis, καθώς και την καθημερινή απόδοση ΦΠΑ από όλες τις επιχειρήσεις εξετάζει το υπουργείο Οικονομικών για την αύξηση των εσόδων.

Ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Μαυραγάνης, μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής», ανέφερε τον τρόπο που θα λειτουργήσει το εν λόγω σύστημα. Συγκεκριμένα, όταν μια συναλλαγή γίνεται με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, θα κρατά το κράτος τον ΦΠΑ που αντιστοιχεί στην απόδειξη ή το τιμολόγιο και όταν αργότερα θα υποβάλει ηλεκτρονικά ο επιτηδευματίας περιοδική δήλωση ΦΠΑ, θα του επιστρέφεται μέρος του ποσού βάσει των πραγματικών συναλλαγών (αγορών-πωλήσεων).

Σε περίπτωση που κάποιος δεν χρησιμοποιεί κάρτα, αλλά μετρητά θα υπάρχει άμεση διασύνδεση της ταμειακής μηχανής με τον τραπεζικό λογαριασμό της επιχείρησης και την επόμενη ημέρα θα γίνεται η μεταφορά του ποσού, το οποίο αντιστοιχεί στον ΦΠΑ που αφορά κάθε απόδειξη.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, στο υπουργείο Οικονομικών μελετούν τη θεσμοθέτηση κινήτρων, ώστε το πλαστικό χρήμα να κυριαρχήσει στις αγοραπωλησίες προϊόντων και υπηρεσιών.

Παράλληλα, το σχέδιο του υπουργείου για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής περιλαμβάνει δράσεις και για:

-την «αποκάλυψη» των πραγματικών ιδιοκτητών 6.500 off-shore εταιρειών με ακίνητα

-τη φορολόγηση 24.700 πολιτών που φέρονται να έχουν βγάλει «μαύρο χρήμα» σε τράπεζες του εξωτερικού

-τη σύγκριση πραγματικών δαπανών και εσόδων, για να φανούν τα αληθινά εισοδήματα όλων των φορολογουμένων

-το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών φοροφυγάδων

-τον εντοπισμό των ανασφάλιστων ΙΧ, προκειμένου να πληρωθούν οι αναλογούντες φόροι και τέλη.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το υπουργείο μελετάει κίνητρα για τους πολίτες, ώστε να ζητούν αποδείξεις. Μάλιστα, ένα από αυτά θα είναι ο αριθμός κάθε απόδειξης που θα λαμβάνει ο φορολογούμενος, να αποστέλλεται από τον καταναλωτή με μήνυμα sms από κινητό σε μια βάση δεδομένων του υπουργείου Οικονομικών. Στη συνέχεια, θα πραγματοποιείται ηλεκτρονική κλήρωση. Εφόσον κληρώνεται ο αριθμός της απόδειξης, τότε το κράτος θα επιστρέφει μέρος αυτής ή ολόκληρο το ποσό.

Έξι στους δέκα πολίτες (58,4%) θεωρούν ότι οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες φοροδιαφεύγουν λιγότερο από τις μεγάλες εταιρίες. Ωστόσο, οι πολίτες αναγνωρίζουν, σε ποσοστό 70% ότι η φοροδιαφυγή στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις σχετίζεται με την ανάγκη βιωσιμότητας αυτών και όχι με την προσπάθεια δημιουργίας μεγαλύτερου κέρδους.

Αυτό προκύπτει από τα συμπεράσματα έρευνας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου που διεξήχθη τον Ιανουάριο του 2013 με αντικείμενο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα.

Αναλυτικότερα, το 86,8% των πολιτών πιστεύει ότι ο σχετικά υψηλός αριθμός Μ.Μ.Ε. που λειτουργούν στην Ελλάδα είναι προς όφελος της εθνικής οικονομίας ενώ το 89,1% θεωρεί ότι η ύπαρξη πολλών Μικρομεσαίων Εμπορικών καταστημάτων είναι προς όφελος του καταναλωτή.

Εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα (95,7%) θεωρεί η κοινή γνώμη το φαινόμενο της φοροδιαφυγής καθώς το 53% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι περισσότεροι από τους μισούς συμπολίτες τους φοροδιαφεύγουν συστηματικά, μόλις όμως το 16,4% παραδέχεται ότι έχει φοροδιαφύγει, αποκρύπτοντας εισοδήματα.

Πρόκειται κυρίως για άνδρες (24,7%) και άτομα με εισοδήματα άνω των 2.000 ευρώ μηνιαίως (23,1%). Ωστόσο, το 46,3% δηλώνει ότι έχει συμβάλει στο να φοροδιαφύγει κάποιος (μη ζητώντας π.χ. απόδειξη).

Σε ό,τι αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), η κοινή γνώμη πιστεύει σε ποσοστό 39,5% ότι είναι μέτρια και το 22,1% μικρή, ενώ μόνο το 34,9% υποστηρίζει ότι η φοροδιαφυγή από τις ΜμΕ είναι μεγάλη και σε ότι αφορά στα επαγγέλματα πρωταγωνιστές, σύμφωνα με τους πολίτες, στη φοροδιαφυγή αναδεικνύονται: τα Ιατρεία (88,6%), οι τεχνίτες (85,4%), τα Δικηγορικά γραφεία/συμβολαιογραφεία (75,2%), οι χώροι εστίασης (57,9%) ενώ πολύ μικρότερο καταγράφεται το ποσοστό φοροδιαφυγής στα μικρά εμπορικά καταστήματα (37,6%), στα πρατήρια βενζίνης (44,1%) και στα σούπερ μάρκετ (17,7%).

Σε ό,τι αφορά το φορολογικό σύστημα, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα από τη μείωση της φορολόγησης των επιχειρήσεων, η οποία επιπλέον θα βοηθήσει σημαντικά στη διατήρηση και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Σημειώνεται πως το 74,2% των πολιτών τοποθετείται αρνητικά απέναντι στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο για το οποίο, σε ποσοστό 64,4%, πιστεύει ότι δεν θα αντιμετωπίσει ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή. Παράλληλα, οι πολίτες τοποθετούνται αρνητικά με ποσοστό 67% στο ενδεχόμενο ανοίγματος των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές.

Οι περισσότεροι εκπρόσωποι ΜΜΕ εκτιμούν ότι η φοροδιαφυγή στις ΜμΕ είναι μικρή και μέτρια, καθώς επίσης ότι οι ΜμΕ φοροδιαφεύγουν λιγότερο από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.



Παράλληλα, το ασταθές και πολύπλοκο φορολογικό σύστημα κρίθηκε από τους περισσότερους ως η σημαντικότερη αιτία για τη μη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής ενώ οι περισσότεροι συμμετέχοντες στην έρευνα έχουν αρνητική γνώμη για το νέο φορολογικό νομοσχέδιο και πιστεύουν ότι δεν είναι πιο αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Μετά την έλλειψη ρευστότητας, το ασταθές φορολογικό σύστημα και η γραφειοκρατία θεωρούνται τα σημαντικότερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας ενώ ακολουθούν χαμηλή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων/ υπηρεσιών (20,6%), η φοροδιαφυγή (20,2%).

Τα σημαντικότερα προβλήματα στη λειτουργία των ΜμΕ είναι η έλλειψη ρευστότητας, η υψηλή φορολογία και η χαμηλή καταναλωτική ζήτηση, ενώ η πλειοψηφία των ΜμΕ δεν θα ήθελε να λειτουργούν τα καταστήματα τις Κυριακές.

Δηλαδή, η πλειοψηφία των εκπροσώπων ΜμΕ πιστεύει ότι η παρούσα οικονομική κατάσταση δεν ευνοεί την ανάληψη επιχειρηματικής δράσης στην Ελλάδα (86,5%). Οι περισσότεροι εκπρόσωποι των ΜμΕ δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξοι για το μέλλον της επιχείρησής τους και το μέλλον της ελληνικής οικονομίας.

Συγκεκριμένα το 39,6% είναι λίγο αισιόδοξο για το μέλλον της επιχείρησης του και το 40,7% είναι λίγο αισιόδοξο για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας.

Τα αντίστοιχα ποσοστά για εκείνους που δεν είναι καθόλου αισιόδοξοι είναι 29,7% και 40,2% αντίστοιχα. Το 66,6% του δείγματος δήλωσε πως δεν είναι καθόλου ικανοποιημένο από την οικονομική πολιτική που ακολουθείται στην Ελλάδα, το συγκεκριμένο ποσοστό είναι ελαφρώς αυξημένο ανάμεσα στις επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών μικρότερο των 50.000 ευρώ.

Ακόμη, το 74,4% του δείγματος δήλωσε πως έχουν προβεί σε αλλαγές στην οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησης λόγω της παρούσας οικονομικής συγκυρίας. Το συγκεκριμένο ποσοστό είναι υψηλότερο του μέσου όρου για τις επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών μεγαλύτερου των 150.000 ευρώ (81,6%).

Για τις επιχειρήσεις που προέβησαν σε τέτοιες αλλαγές, οι περισσότερες δήλωσαν ότι μείωσαν τις δραστηριότητες της επιχείρησης (30,1%) και έκαναν απολύσεις (29,3%). Οι αλλαγές αυτές αφορούν επίσης μειώσεις μισθών (15,2%) και ελαστικοποίηση του ωραρίου εργασίας (10,7%). Παρ' όλα αυτά, το 68,2 των επιχειρήσεων δήλωσαν πως δεν σκέπτονται να προβούν σε μειώσεις μισθών ή απολύσεις προσωπικού στο επόμενο διάστημα.

Στοιχεία έρευνας

Η έρευνα διενεργήθηκε από την εταιρεία GPO για λογαριασμό της ΕΣΕΕ, το χρονικό διάστημα από 23 έως 30 Ιανουαρίου 2013. H Έρευνα για τη Κοινή Γνώμη πραγματοποιήθηκε σε Πανελλαδικό δείγμα 1.600 ερωτώμενων (κατοίκων της χώρας από 18 ετών και πάνω) ενώ η αντίστοιχη για τις ΜμΕ σε δείγμα 1.000 Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στο σύνολο της Επικράτειας, με τη μέθοδο των τηλεφωνικών συνεντεύξεων μέσω χρήσης γραπτού δομημένου ερωτηματολογίου.

Σε διαπραγματεύσεις για την αγορά δανείων από τις ελληνικές τράπεζες, σε χαμηλή τιμή, βρίσκονται ξένες εταιρείες που ειδικεύονται στις πτωχεύσεις.
Παζαρεύουν τα δάνεια στο 5 έως 50% της αξίας τους για να εισπράξουν στη συνέχεια το 100%.

Στην ιδιοκτησία ξένων εταιρειών, των λεγόμενων “distress fund” που ειδικεύονται στην αγορά «κοψοχρονιά» προβληματικών δανείων και περιουσιακών στοιχείων από πτωχεύσεις, θα περάσουν, σύμφωνα με το money-money.gr, χιλιάδες δάνεια Ελλήνων δανειοληπτών το προσεχές διάστημα.

Στελέχη ξένων εταιρειών του είδους αυτού βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα και διαπραγματεύονται την αγορά ελληνικών δανείων σε πολύ χαμηλότερη τιμή από την ονομαστική με τις ελληνικές τράπεζες.

Όταν ολοκληρωθούν τέτοιες πωλήσεις, οι δανειολήπτες θα βρεθούν να χρωστούν το δάνειο πλέον σε ξένες εταιρείες, οι οποίες θα ξεκινήσουν διαδικασίες είσπραξης.

Μόλις λήξει η περίοδος προστασίας από τους πλειστηριασμούς για την πρώτη κατοικία και για οφειλές μέχρι 180.000 ευρώ, που ισχύει μέχρι τέλος του 2013 (εφόσον δεν υπάρξει παράταση), αναμένεται να αρχίσουν εντατικές διαδικασίες είσπραξης με κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, αφού μέχρι τότε πολλά δάνεια, κυρίως προβληματικά θα έχουν πουληθεί σε χαμηλότερη τιμή σε ξένες εταιρείες.

Τα «κεφάλαια της δυστυχίας»

Οι προσφορές που δίνονται για τα δάνεια από τις ξένες εταιρείες ξεκινούν από το 5% της αξίας τους, όταν πρόκειται για καταναλωτικά δάνεια που δεν εξοφλούνται, και φτάνουν μέχρι το 45-50% όταν πρόκειται για δάνεια με υποθήκη τα οποία είναι ενήμερα.

Οι εταιρείες αυτές ειδικεύονται στην αναζήτηση και αγορά περιουσιακών στοιχείων και απαιτήσεων (δάνεια) από ιδιώτες και επιχειρήσεις που βρίσκονται υπό πίεση και αναγκάζονται, έτσι, να ξεπουλήσουν σε χαμηλότερη τιμή. Δεν είναι τυχαίο ότι η ονομασία τους είναι «distress funds» που σε κυριολεκτική μετάφραση σημαίνει «επενδυτικά κεφάλαια δυστυχίας».

Εκπρόσωποι αυτών των funds βρίσκονται και πάλι στην Αθήνα και ψάχνουν να αγοράσουν ελληνικά δάνεια «κοψοχρονιά».

Οι τράπεζες θέλουν να πουλήσουν χαρτοφυλάκια δανείων πάσης φύσεως, δηλαδή στεγαστικά, καταναλωτικά, επιχειρηματικά, ακόμα και ναυτιλιακά. Κύριος λόγος για αυτές τις πωλήσεις είναι ότι θέλουν να πετύχουν την λεγόμενη απομόχλευση στα χαρτοφυλάκια τους, δηλαδή να μειώσουν τα «ανοίγματα» που έχουν, τα οποία στην προκειμένη περίπτωση είναι τα δάνεια που έχουν χορηγήσει.

Προς το παρόν πωλήσεις τέτοιου είδους δεν έχουν πραγματοποιηθεί, όμως αναμένονται σε άμεσο προσεχές διάστημα. Οι τραπεζίτες παραδέχονται πως όταν «πιάσουν» συμφέρουσες τιμές θα πουλήσουν χαρτοφυλάκια δανείων.

Στην πράξη οι διαδικασίες πώλησης θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του χρόνου, οπότε και λήγει η προστασία από πλειστηριασμούς για την πρώτη κατοικία μέχρι 180.000 ευρώ και οι εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να πιέσουν για εξόφληση ή να πραγματοποιήσουν πλειστηριασμούς.

Τι πρέπει να ξέρουν οι δανειολήπτες

Εκείνο που πρέπει να ξέρουν οι δανειολήπτες είναι:
•Η τράπεζα θα πρέπει να τους ενημερώσει ότι το δάνειο τους πουλήθηκε σε τρίτο.

•Οι συμβάσεις που έχουν υπογράψει με την τράπεζα από την οποία δανείστηκαν (δηλαδή επιτόκιο, διάρκεια αποπληρωμής κλπ) δεν αλλάζουν.

•Σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής μιας δόσης, ακόμα και μία ημέρα, θα δέχονται τηλεφωνικές κλήσεις από εισπρακτικές εταιρείες.

•Αν η πληρωμή καθυστερήσει 3 μήνες –δηλαδή 90 μέρες- την 91η μέρα θα ενημερωθούν ότι είναι απαιτητό το σύνολο της οφειλής, διαφορετικά θα κινηθούν διαδικασίες κατάσχεσης.

•Ο νόμος που απαγορεύει τους πλειστηριασμούς μέχρι το τέλος του 2013, καλύπτει δάνεια πρώτης κατοικίας μέχρι του ποσού των 180.000 ευρώ.

•Αν η οφειλή είναι 181.000 ευρώ, παύει να ισχύει η προστατευτική ομπρέλα του νόμου και ο δρόμος για κατάσχεση είναι ανοικτός.

•Από τις διαδικασίες είσπραξης θα εξαιρούνται μόνο οι -λίγοι- δανειολήπτες που θα εμπίπτουν στις ειδικές κατηγορίες που θα προστατεύονται από τη νέα ρύθμιση που θα γίνει το Μάρτιο.

Στην τελική ευθεία βρίσκεται το σχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης για την τροποποίηση του νόμου που αφορά στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Μιλώντας στη ΝΕΤ, ο αρμόδιος υφυπουργός, Θανάσης Σκορδάς παρουσίασε το πλαίσιο της ρύθμισης, η οποία αφορά φυσικά πρόσωπα, με εισόδημα μέχρι 25.000 ευρώ. Στη ρύθμιση περιλαμβάνονται «πάγωμα» δόσεων, αλλά και ευνοϊκές ρυθμίσεις για αποπληρωμή χρεών.

Η προωθούμενη ρύθμιση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά αφορά το μεγαλύτερο ποσοστό των δανειοληπτών, τόνισε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Θανάσης Σκορδάς, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση εξαντλεί κάθε δυνατότητα για την ανακούφισή τους.

Ο κ. Σκορδάς σημείωσε ότι η ρύθμιση θα είναι έτοιμη τις επόμενες μέρες και διευκρίνισε ότι σ' αυτή θα μπορούν να υπαχθούν όσοι έχουν ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ και εφόσον αυτό έχει μειωθεί περισσότερο από 32% τα τελευταία χρόνια, καθώς και ανεξάρτητα περιορισμών οι άνεργοι, οι πολύτεκνοι και οι χρόνια πάσχοντες.

Τόνισε, επίσης, ότι η ρύθμιση θα προβλέπει το «πάγωμα» της δανειακής δόσης για 4 χρόνια, την καταβολή μόνο της δόσης των τόκων με επιτόκιο 1,5%, χωρίς να υπερβαίνει το 30% του εισοδήματος του δανειολήπτη, και τη συμφωνία με το 50%+1 των πιστωτών, αντί του 100% που ισχύει τώρα.

Επίσης, ο υφυπουργός Ανάπτυξης επισήμανε ότι το κείμενο εργασίας του ΔΝΤ που είδε το φως της δημοσιότητας, δεν αναφέρεται καθαρά σε κούρεμα των δανειακών οφειλών, καθώς θα προέκυπτε πρόβλημα με την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών και πρόσθεσε ότι κάθε πρόταση πρέπει να έχει το κριτήριο της κοινωνικής ευθύνης.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι ασταθείς, μη εξυπηρετικές και συχνά ανήθικες. Πρέπει να διατηρούνται υπό περισσότερο έλεγχο.Οι ενθουσιώδεις προασπιστές της ελεύθερης αγοράς, σίγουρα θα απορρίψουν εύκολα την περιφρόνησή μου. Για αυτούς, οι «ζωντανές» αγορές, όπου οι μετοχές, τα ομόλογα και τα νομίσματα πωλούνται σε δημόσια γνωστοποιημένες τιμές, είναι σαφώς καλό πράγμα· μπορεί να είναι ακόμα και ο καπιταλισμός στα καλύτερά του. Τέτοιου είδους ανοικτές αγορές, λένε, και βελτιώνουν την οικονομική αποτελεσματικότητα, και κάνουν την κοινωνία πιο ελεύθερη.

Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Οι αγορές αυτές είναι επιβλαβείς, τόσο οικονομικά όσο και ηθικά. Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής. Δεν συζητώ για αυτές που οι μη-οικονομολόγοι τυπικά αποκαλούν αγορές, τα –γενικά- χρήσιμα σούπερ μάρκετ και τις λαϊκές αγορές. Ούτε επανεξετάζω τα πλεονεκτήματα αυτού που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «αγορά» -τον πραγματικό ή εικονικό χώρο όπου αγοραστές και πωλητές κάνουν συναλλαγές. Και αυτό το άρθρο δεν είναι σε καμία περίπτωση ενάντια όλων των οικονομικών.  Οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές δεν χρειάζονται χρηματοπιστωτικές αγορές για να συγκεντρώσουν αποταμιεύσεις και για να χορηγήσουν δάνεια και επενδύσεις.

Το πρόβλημά μου είναι με τις ανοιχτές χρηματοπιστωτικές αγορές –ιδιαίτερα όσον αφορά τις μετοχές, τα ομόλογα και τα νομίσματα. Σε κάθε μία από αυτές τις αγορές, μετρητά ανταλλάσσονται για κάτι εντελώς άυλο και αβέβαιο: μία υπόσχεση ταμειακών ροών για ομόλογα, δυνητική ταμειακή ροή για μετοχές, και δυνητική αγοραστική δύναμη και έσοδα από τόκους για τα νομίσματα. Το πρόβλημα είναι απλό. Επειδή η αποτίμηση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου είναι αναγκαστικά ένας άγνωστος παράγοντας, δεν υπάρχει κάποια σκληρή πραγματικότητα για να περιορίσει την παράλογη αισιοδοξία και την αχαλίνωτη απληστία. Και οι δύο ανθούν.

Στις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι τιμές περιφέρονται από δω κι από κει σαν βοοειδή που έχουν δραπετεύσει. Η κρίση αυτή υποστηρίζεται από βάσιμη ανάλυση. Στη δεκαετία του 1980, ο οικονομολόγος Ρόμπερτ Σίλερ έδειξε ότι οι πραγματικές αλλαγές στην οικονομία και στις περιουσίες των εταιρειών δε μπορούν σε καμία περίπτωση να εξηγήσουν το μέγεθος των διακυμάνσεων στις τιμές των μετοχών. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες –εναλλαγές της διάθεσης- παίζουν σημαντικό ρόλο.

Οι διαθέσεις δεν έχουν σταθεροποιηθεί από τότε που ο Σίλερ πραγματοποίησε τις μελέτες του. Γιατί είναι διπλάσιος ο αμερικανικός χρηματιστηριακός δείκτης S&P 500 τώρα, σε σχέση με το Μάρτιο του 2009, προσαρμοσμένος για τον πληθωρισμό, ενώ το ΑΕΠ των ΗΠΑ είναι μόνο κατά 8 τοις εκατό υψηλότερο; Γιατί είναι 23 τοις εκατό χαμηλότερος, προσαρμοσμένος για τον πληθωρισμό, από ότι τον Αύγουστο του 2000, ενώ το ΑΕΠ είναι 23 τοις εκατό υψηλότερο; Γιατί αλλάζουν οι συναλλαγματικές ισοτιμίες πολύ περισσότερο από ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ, τα επιτόκια ή οι εμπορικές ροές; Η απάντηση του Σίλερ σε αυτά τα ερωτήματα είναι ακόμα πειστική· οι δραματικές μεταβολές μεταξύ αμφιβολίας και ευπιστίας, οδηγούν σε τεράστιες διακυμάνσεις της αγοράς.

Η υπερβολική αστάθεια της αγοράς διαστρεβλώνει την υπόλοιπη οικονομία. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες κινούνται πάντα πολύ γρήγορα για να ανταποκριθούν με σύνεση οι επιχειρήσεις. Η φρενίτιδα των τιμών των μετοχών οδηγεί σε άχρηστες υπερβολές και ελλείψεις νέου κεφαλαίου. Οι τιμές των ομολόγων είναι γενικά λιγότερο ιδιότροπες, ωστόσο οι ραγδαίες συναισθηματικές εναλλαγές στα κρατικά ομόλογα της ευρωζώνης –υπερβολική αυτοπεποίθηση που ακολουθείται από πανικό- οδήγησαν την περιφέρεια σε κρίση. Όταν μία δεκαετία τυφλής αισιοδοξίας των επενδυτών ξαφνικά εξερράγη στον χρηματοοικονομικό πανικό του 2008, οι ανεπτυγμένες οικονομίες εισήλθαν σε μία ύφεση, η οποία ακόμα δεν έχει τελειώσει.

Η χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν και μία καλή πλευρά. Οι τιμές είναι δημοσιοποιημένες, μπορούν να μαζευτούν νέα κεφάλαια, και μπορούν να πωληθούν τα ανεπιθύμητα περιουσιακά στοιχεία. Αυτά τα οφέλη, ωστόσο, προσθέτουν πολύ λιγότερα στην οικονομία από ότι αφαιρούν οι πυρετώδεις συναλλαγές και η αδικαιολόγητη αστάθεια.

Όσο για την ηθική πλευρά των χρηματοπιστωτικών αγορών, πράγματι είναι σωστή η συσχέτιση των αγορών με την ελευθερία –κυρίως την ελευθερία καθορισμού των τιμών- και σίγουρα η ελευθερία είναι καλό πράγμα. Ναι, αλλά η ελευθερία δεν είναι καλή όταν γίνεται τόσο συχνή κατάχρησή της. Τότε μετατρέπεται σε επιβλαβή άδεια.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι συμμετέχοντες αναζητούν κέρδη τα οποία είναι εντελώς δυσανάλογα με την προσπάθεια που καταβάλλουν. Αυτό είναι απλά άδικο. Η επιθυμία τους για αδικαιολόγητο κέρδος, αναπόφευκτα κηλιδώνεται από την απληστία, και η φαυλότητα αυτή εξαπλώνεται σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Άπληστοι επενδυτές είναι πρόθυμοι να πληρώσουν εξωφρενικά υψηλές αμοιβές σε επενδυτικές τράπεζες και χρηματιστές, και οι εργαζόμενοι σε αυτές τις εταιρείες συχνά καταλήγουν να είναι άδικα πλούσιοι και, συχνά, ιδιαίτερα άπληστοι.  

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές πρέπει να εξημερωθούν.

Πρώτα από όλα, ας καταρρίψουμε τους μύθους. Οι οικονομολόγοι κολακεύουν σήμερα τους επενδυτές με ανόητες φαντασιώσεις για «αποτελεσματικές αγορές», «τη σοφία του πλήθους», και την οικονομική σημασία των μηνυμάτων των χρηματοπιστωτικών αγορών. Οι κεντρικοί τραπεζίτες διατηρούν τη μαγική πεποίθηση ότι η αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων ενισχύει την οικονομία. Τέτοιου είδους παραμύθια δεν έχουν καμία θέση σε μία αποδοτική, αλλά ούτε και σε μία δίκαια, οικονομία. Αν αλλάξουμε νοοτροπία, οι πολιτικές θα ακολουθήσουν. Οι κεντρικοί τραπεζίτες και οι πολιτικοί θα βρουν τρόπους να κάνουν τις άγριες διακυμάνσεις στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων λιγότερο πιθανές, και θα νιώσουν την υποχρέωση να προστατεύσουν την πραγματική οικονομία από τις εναλλαγές διάθεσης των επενδυτών.

Οι αγορές συναλλάγματος είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς, δεδομένου ότι τα διάφορα δράματά τους συχνά προκαλούν χάος στα επιχειρηματικά σχέδια. Δεν υπάρχει κάποια κρυφή αρετή στο να επιτρέπουμε την ελεύθερη διακίνηση χρημάτων πέρα από τα σύνορα, χωρίς κανέναν καλό λόγο. Οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές των διαφόρων χωρών πρέπει να περιορίσουν την υπερβολική ροή και τις μεταβολές των τιμών.

Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των φανατικών υποστηρικτών τους, οι χρηματοπιστωτικές αγορές κάνουν το καπιταλιστικό σύστημα λιτότερο σταθερό και λιγότερο ελκυστικό. Παρέχουν ένα τρομακτικό παράδειγμα των ελευθέρων αγορών εν δράσει. Ο καπιταλισμός θα ήταν πολύ πιο ελκυστικός αν δεν παίρναμε αυτές τις αγορές τόσο στα σοβαρά. Οι περιορισμοί δεν θα περιόριζαν την πραγματική ελευθερία· αντιθέτως, θα απελευθέρωναν τους ανθρώπους από την αναξιοπρεπή υποδούλωση στο συναίσθημα και την απληστία.

Το Φεβρουάριο, το χάσμα που χωρίζει τις δυνατές από τις αδύναμες οικονομίες της ευρωζώνης διευρύνθηκε στο σημείο που πλέον περιλαμβάνει το κύριο «ζευγάρι» της ευρωζώνης, καθώς οι γαλλικές επιχειρήσεις υπέστησαν τον χειρότερο μήνα τους τα τελευταία τέσσερα χρόνια σε πλήρη αντίθεση με την Γερμανία, η οποία ευημερεί.

Το χάσμα μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ευρωζώνης είναι επί του παρόντος το μεγαλύτερο από τότε που ξεκίνησαν οι μετρήσεις δεικτών PMI το 1998, όπως έδειξαν τελευταία στοιχεία.

Το γεγονός αυτό έχει φέρει πλήγμα στις ελπίδες ότι η ευρωζώνη μπορεί σύντομα να βγει από την ύφεση, δείχνοντας ξεκάθαρα ότι η ύφεση στις επιχειρήσεις της περιφέρειας χειροτέρευσε απροσδόκητα τον τελευταίο μήνα.

Οι τελευταίοι δείκτες PMI δείχνουν επίσης ότι η «θετική μετάδοση» στις χρηματοπιστωτικές αγορές, όπως σημείωσε ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι τον Ιανουάριο, μπορεί να πάρει πολύ καιρό μέχρι να φιλτραριστεί και να φτάσει στην πραγματική οικονομία.

«Η βελτίωση των χρηματοπιστωτικών αγορών δεν θα είναι αρκετή από μόνη της για να δώσει το έναυσμα για την οικονομική ανάκαμψη», δήλωσε ο Μπεν Μέι της Capital Economics.

Ενώ οι επιχειρήσεις στη Γερμανία  διατήρησαν υγιή ρυθμό ανάπτυξης, ο γαλλικός τομέας υπηρεσιών έπεσε στη χειρότερη ύφεση από το ναδίρ της Μεγάλης Ύφεσης στις αρχές του 2009.

Οι δείκτες PMI προκύπτουν από έρευνα σε χιλιάδες εταιρίες κάθε μήνα και είναι πλέον σταθερά αντίθετοι με την αισιόδοξη διάθεση που επικρατεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την βελτίωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πραγματική οικονομία αδυνατεί να βελτιωθεί, πίσω από τη λάμψη της αισιοδοξίας.

Σύμφωνα με την ερευνητική εταιρεία Markit, τα νέα γαλλικά δεδομένα ταιριάζουν περισσότερο σε μία από τις αγωνιζόμενες οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, όπως στην Ιταλία ή την Ισπανία, παρά σε μία χώρα που, μαζί με τη Γερμανία, αποτελεί τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της Ευρώπης.

«Υπάρχουν προβλήματα στη Γαλλική οικονομία, τα οποία αποκαλύπτονται από το βάθος και τη σοβαρότητα της κρίσης», δήλωσε ο Πήτερ Ντίξον, οικονομολόγων κοινών μετοχών της Commerzbank.

Δήλωσε ότι η Γαλλία έχει σημαντικά διαρθρωτικά προβλήματα, και είπε επίσης ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να έχει επηρεαστεί από την σύγχυση που επικρατεί σχετικά με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.

«Αυτό σίγουρα μπορεί να τρόμαξε τις επιχειρήσεις.»

Ο δείκτης PMI υπηρεσιών της ευρωζώνης της Markit, έπεσε τον Φεβρουάριο σε 47,3 από 48,6, σηματοδοτώντας ένα ολόκληρο έτος κάτω από το μέσο 50 για την ανάπτυξη και τις λανθασμένες προσδοκίες για 49,0 από περισσότερους από 30 αναλυτές, με βάση δημοσκόπηση του Reuters.

Κανείς τους δεν προέβλεψε τόσο χαμηλό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τη Markit, οι τελευταίοι δείκτες PMI δείχνουν τη συρρίκνωση της ευρωζώνης κατά 0,2-0,3 τοις εκατό κατά το πρώτο τρίμηνο, μετά από συρρίκνωση 0,4 τοις εκατό στο τέλος του περασμένου έτους.

Αυτό είναι ακόμα πιο καταθλιπτικό από τη δημοσκόπηση του Reuters την περασμένη βδομάδα, η οποία πρότεινε ότι η οικονομία απλά θα παρέμενε στάσιμη αυτό το τρίμηνο.

Στην Ολλανδία, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που άρχισαν να τηρούνται αρχεία, η ανεργία έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό της τα τελευταία 16 χρόνια, και οι τιμές των κατοικιών σημείωσαν τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση από το 1995.

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΜΕΝ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΘΕΤΙΚΗ

Σε αντίθεση με τη γειτονική της Γαλλία και την Ολλανδία, η Γερμανία έχει απολαύσει μία καλή αρχή για το νέο έτος.

Το ηθικό των Γερμανών επενδυτών ήταν στα ψηλότερα επίπεδά των τελευταίων τριών ετών αυτό το μήνα, ενώ η στατιστική υπηρεσία δήλωσε την Τρίτη ότι η απασχόληση αυξήθηκε κατά το τέταρτο τρίμηνο στο υψηλότερο επίπεδο από την εποχή της επανένωσης.

«Η Γερμανία βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση. Όσον αφορά τις εξαγωγές, έχει κατά πάσα πιθανότητα περισσότερη έκθεση στις αναδυόμενες αγορές της Ασίας από ότι οι υπόλοιπες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, δήλωσε ο Ντίξον της Commerzbank.

«Για το λόγο αυτό, νομίζω ότι είναι πιθανό να επωφεληθεί η Γερμανία από την ανάκαμψη της ζήτησης στην Ασία.»

Παρόλα αυτά, υπάρχουν και όρια στο τι μπορεί να κάνει η γερμανική ευημερία για την υπόλοιπη περιφέρεια, η οποία μαστίζεται από σκληρή λιτότητα και αύξηση της ανεργίας.

«Τα σημερινά στοιχεία αποτελούν έναν έλεγχο της πραγματικότητας: Μέχρι στιγμής, η βελτίωση στην Ευρώπη ήταν μια ιστορία που αφορούσε τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ενώ η πραγματική οικονομία παραμένει στάσιμη», δήλωσε ο Peter vanden Houte, επικεφαλής οικονομολόγος της ευρωζώνης στην ING.

«Η θετική εξέλιξη είναι ότι τώρα που οι αγορές θα συνειδητοποιήσουν ότι η ανάκαμψη της ευρωζώνης παραμένει ένας μακρύς και δύσκολος δρόμος, είναι πιθανό να εξαφανιστεί μέρος της πίεσης στην ισοτιμία του ευρώ.»

Το ευρώ βυθίστηκε στο 1,32 έναντι του δολαρίου, στη χαμηλότερη τιμή του εδώ και έξι εβδομάδες, ενώ οι ευρωπαϊκές μετοχές υποχώρησαν απότομα.

Οι νέες παραγγελίες στις επιχειρήσεις του τομέα υπηρεσιών της ευρωζώνης –που περιλαμβάνει τις τράπεζες, τις εταιρείες πληροφορικής, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια- μειώθηκαν με ακόμα ταχύτερο ρυθμό αυτό το μήνα, με τον δείκτη να βυθίζεται απότομα σε 46,0 από 48,4 τον Ιανουάριο.

Αυτό προμηνύει άσχημες εξελίξεις για τον δείκτη PMI του επόμενου μήνα στον κλάδο των υπηρεσιών.

Οι δείκτες PMI της Πέμπτης «τσάκισαν» την αισιοδοξία ότι η ύφεση στα εργοστάσια της ευρωζώνης θα υποχωρούσε περαιτέρω το Φεβρουάριο, καθώς ο δείκτης μεταποίησης έμεινε σχεδόν στάσιμος, από τα 47,8 στα 47,9 τον Ιανουάριο.

Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες –ακόμη και όσοι έχουν προχωρήσει πρόσφατα σε ρύθμισης της οφειλής τους ύστερα από απευθείας διαπραγμάτευση με την τράπεζα- δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν. Ακούν συνέχεια ότι έρχεται η ρύθμιση, και η ρύθμιση δεν έρχεται. Ακούν ότι θα γίνουν αλλαγές στον «νόμο Κατσέλη» και ούτε αυτές φαίνονται στον ορίζοντα. Ποιες είναι επομένως οι επιλογές που έχουμε αυτή τη στιγμή για να ρυθμίσουμε το στεγαστικό μας;


Διακρίνουμε τρεις εναλλακτικές διαδρομές:

1. Μπορούμε να περιμένουμε τη νέα ρύθμιση που υποτίθεται ότι θα καταθέσει το υπουργείο Ανάπτυξης. Σε αυτή, θα μπορούν να ενταχθούν όσοι έχουν ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ το οποίο όμως να έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 35% μέσα στην τελευταία τριετία. Επίσης, η αντικειμενική αξία του ακινήτου, δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 180.000 ευρώ.
Η ρύθμιση, θα επιτρέπει στον δανειολήπτη για ένα χρονικό διάστημα δύο ετών (ή τεσσάρων ετών καθώς στη διετία θα επανεξετάζεται αν πληρούνται τα κριτήρια) να πληρώνει μόνο τόκους ενώ η οφειλή θα τοκίζεται με επιτόκιο 1,5% ανεξάρτητα από το ποιο είναι το επιτόκιο που προβλέπει η σύμβαση.
Μετά τη λήξη της 2ετίας ή της τετραετίας, οι όροι του δανείου θα επανέρχονται στα προ της ρύθμισης επίπεδα. Για όποιους μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση θα είναι μια καλή εξέλιξη αρκεί βεβαίως να δούμε και το τελικό περιεχόμενο της διάταξης. Θα πρέπει να σιγουρευτούμε ότι από τη ρύθμιση δεν θα προκύπτουν βάρη για τον δανειολήπτη, τα οποία θα καλείται να πληρώσει μετά το τέλος της «χαριστικής περιόδου». Τέτοια βάρη θα μπορούσαν να είναι η κεφαλαιοποίηση των τόκων, ή η αλλαγή προς το χειρότερο των όρων της δανειακής σύμβασης.

Από το υπουργείο Ανάπτυξης, διατείνονται ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. Αλλού όμως είναι το ζήτημα. Πότε θα κατατεθεί η ρύθμιση; Υποτίθεται ότι η υπόθεση βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα χέρια της Τράπεζας της Ελλάδας η οποία θα πρέπει να καταθέσει τη δική της άποψη προκειμένου να δώσει και το τελικό «οκ» η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μετά θα κατατεθεί το νομοσχέδιο στη Βουλή κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να περιμένουμε αρκετές εβδομάδες ακόμη.

 2. Η 2η λύση είναι να καταφύγετε σε απευθείας διαπραγμάτευση με την τράπεζα ζητώντας να σας ρυθμίσει το δάνειό σας. Είναι αυτονόητο ότι οι ρυθμίσεις που κάνουν οι ίδιες οι τράπεζες δεν είναι τόσο «γενναιόδωρες» όσο αυτοί που μας υπόσχεται η κυβέρνηση. Ωστόσο, η απευθείας διαπραγμάτευση μπορεί να είναι η μοναδική λύση για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια προκειμένου να υπαχθούν στο προωθούμενο νομοσχέδιο.

Επίσης, η απευθείας διαπραγμάτευση είναι λύση αμέσου δράσεως καθώς η δόση προσαρμόζεται στα χαμηλότερα επίπεδα μέσα σε εβδομάδες. Δεν έχει διευκρινιστεί αν δανειολήπτης που έχει ήδη ρυθμίσει το δάνειό του ύστερα από απευθείας διαπραγμάτευση με την τράπεζα, θα μπορεί στη συνέχεια να υπαχθεί και στη ρύθμιση του νομοσχεδίου εφόσον φυσικά πληροί τις προϋποθέσεις. Οι ρυθμίσεις των τραπεζών, είναι δύο ειδών: ή προβλέπουν περίοδο χάριτος κατά τις οποίες ο δανειολήπτης καταβάλλει μόνο τόκους ή…τίποτα, ή προβλέπουν επιμήκυνση η οποία έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η μηνιαία δόση. Και στις δύο περιπτώσεις, ο δανειολήπτης καταλήγει να πληρώνει περισσότερα σε τόκους.

3. Η 3η λύση, είναι η υπαγωγή στον νόμο Κατσέλη. Το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε ότι προχωρεί στην αλλαγή του νόμου. Όποιος υπαχθεί στη ρύθμιση, θα καλείται να πληρώνει ένα ποσό έναντι της οφειλής του από την ημέρα που θα καταθέσει την αίτηση. Σήμερα, δεν συμβαίνει αυτό. Πληρώνουμε από τη στιγμή που θα εκδοθεί η δικαστική απόφαση. Όποιος όμως καταθέσει σήμερα αίτηση, παίρνει δικάσιμο για το 2016 ή και αργότερα. Για στεγαστικά δάνεια, ο νόμος Κατσέλη προβλέπει ότι ο δανειολήπτης, για να κρατήσει το σπίτι στην κατοχή του, θα πρέπει να αποπληρώσει 20ετές δάνειο το οποίο να αντιστοιχεί στο 80% της εμπορικής αξίας του ακινήτου. Άρα, η υπαγωγή συμφέρει μόνο αν το δάνειο που έχει εκταμιευτεί μέχρι σήμερα, είναι μεγαλύτερο από αυτή την αναλογία.

Κούρεμα στα χρέη των υπερχρεωμένων δανειοληπτών προτείνει σε έκθεσή του το ΔΝΤ για να ενισχυθούν οι χώρες που έχουν χτυπηθεί από την κρίση, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Στην έκθεσή του με τίτλο «Dealing with Private Debt Distress in the Wake of the European Financial Crisis» που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη, το ΔΝΤ προτείνει τη θεσμοθέτηση αποτελεσματικών κανόνων που θα επιτρέπουν άμεσο κούρεμα του χρέους δανειοληπτών που βρίσκονται υπό πίεση, ενώ αναφέρεται και στην περίπτωση της Ελλάδας, τονίζοντας ότι ο νόμος Κατσέλη δεν έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Όπως τονίζεται, οι σωστές ρυθμίσεις για την ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων μειώνουν την αβεβαιότητα και επιδρούν θετικά στην οικονομία.

«Με την κρίση να έχει σχεδόν τελειώσει και την ανάκαμψη να παραμένει χλιαρή, τώρα είναι η ώρα να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ουσιαστική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους σε μια σειρά από υπερχρεωμένες χώρες. Αυτό είναι ακόμη περισσότερο επιτακτικό επειδή θα μπορούσε να περάσουν αρκετά χρόνια έως ότου να γίνουν εμφανή τα αποτελέσματα» υπογραμμίζουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων διαβρώνει τα κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών και δημιουργεί αβεβαιότητα για τα πιστωτικά ιδρύματα. Επικαλείται πρόσφατα ευρήματα έρευνας του Ταμείου σύμφωνα με τα οποία μια αύξηση 10% στο ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώνει τις τραπεζικές χορηγήσεις κατά 4%.

 Financial Times 


Σε σπάνια και αποκαλυπτική συνέντευξή του, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας μιλά για παράνομες εξόδους κεφαλαίων ύψους 49 δισ. δολ. τον χρόνο από τη χώρα, εκ των οποίων πάνω από τα μισά, δηλώνει, τα ελέγχει «μια πολύ καλά οργανωμένη ομάδα ατόμων», τα οποία αρνήθηκε να κατονομάσει.

Ο Sergei Ignatiev, που πρόκειται να αποσυρθεί τον Ιούνιο μετά από 11 χρόνια στη θέση, σπανίως εκφράζεται ανοιχτά για οποιοδήποτε άλλο ζήτημα πέραν των επιτοκίων. Όμως τώρα έβγαλε ένα βάρος από πάνω του με συνέντευξη στη μοσχοβίτικη εφημερίδα Vedomosti, όπου μιλάει για το χρήμα που βγαίνει από τη χώρα από την πίσω πόρτα, χρήμα που δηλώνει ότι αντιστοιχούσε στο 2,5% του ΑΕΠ πέρσι.
«Μπορεί να είναι πληρωμές για προμήθειες ναρκωτικών…, παράνομες εισαγωγές…, δωροδοκίες και λαδώματα γραφειοκρατών…, και για αποφυγή φόρων», είπε στην εφημερίδα, που ανήκει εν μέρει στους Financial Times.

Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας έχει πρόσβαση σε ημερήσια δεδομένα παρακολούθησης όλων των πληρωμών στο εμπορικό τραπεζικό σύστημα και ο κ. Ignatiev δήλωσε ότι το ποσό των 49 δισ. δολ. «προέκυψε κυρίως από την ανάλυση πληρωμών που έγιναν από ρωσικές οργανώσεις σε ξένους, οι οποίες δεν δικαιολογούνταν καθόλου».

Πρόσθεσε μάλιστα: «Πέρα από αυτό, η ανάλυσή μας δείχνει ότι πάνω από τις μισές από τις σκιώδεις αυτές επιχειρήσεις διενεργούν εταιρίες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα μεταξύ τους μέσω πληρωμών. Δημιουργείται η εικόνα ότι ελέγχονται όλες από μια καλά οργανωμένη ομάδα ατόμων».
Ο κ. Ignatiev έδωσε μεγάλη έμφαση και «στην κυριαρχία των εταιριών του 24ώρου» όπως ονομάζονται στη Ρωσία, που λειτουργούν ως μεσάζοντες για μεταφορά χρήματος κι εξαφανίζονται πριν πληρώσουν τόκους. Εκτιμά ότι οι μισές από τα 3,9 εκατ. καταχωρισμένες εμπορικές επιχειρήσεις στη Ρωσία είναι ανενεργές και «περιμένουν να έρθει η ώρα τους».

Ένας οικονομολόγος από τη Μόσχα, που ζήτησε να μην αναφερθεί το όνομά του, δήλωσε ότι τα σχέδια που περιγράφει ο κ. Ignatiev είναι ακριβώς εκείνα τα οποία ερευνούν τώρα πολλές υπηρεσίες σε σχέση με την υπόθεση του δικηγόρου Sergei Magnitsky, ο οποίος πέθανε κατά τη διάρκεια κράτησής του στην αστυνομία το 2009, όταν προσπάθησε να ακολουθήσει τα βήματα μιας παράνομης φορολογικής απαλλαγής που ευνοούσε μια ομάδα τραπεζιτών και αστυνομικούς.

«Εκείνο που έψαχνε ο Magnitsky ήταν η κορυφή του παγόβουνου», δήλωσε ο οικονομολόγος.
Ο Igor Yurgens, πρώην σύμβουλος του πρωθυπουργού Dmitry Medvedev, σχολίασε ότι, αν όσα είπε ο κ. Ignatiev για «μια οργανωμένη ομάδα» είναι αλήθεια, τότε «μια τέτοια επιχείρηση δεν θα μπορούσε να υπάρχει χωρίς σοβαρή υποστήριξη από την εξουσία επιβολής του νόμου».
Ο κ. Ignatiev υπαινίχθηκε ότι είναι υποτονικές οι προσπάθειες των ρωσικών αρχών να πατάξουν το πρόβλημα, σχολιάζοντας: «Αν οι υπηρεσίες αυτές έβαζαν στα σοβαρά τις δυνάμεις τους, πιστεύω ότι αυτοί οι άνθρωποι και όσοι συμμετέχουν στις παράνομες επιχειρήσεις θα εντοπίζονταν».

Ο Sergei Aleksashenko, πρώην αντιπρόεδρος της κεντρικής τράπεζας την περίοδο 1995-98, δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις εξόδου κεφαλαίων για τις οποίες μιλά ο κ. Ignatiev θα μπορούσαν να εντοπιστούν στα ημερήσια δεδομένα των εμπορικών τραπεζών. «Είναι εύκολο να τις βρεις αν τις αναζητήσεις», είπε.
Ωστόσο, τόνισε ότι η μεγάλη επιμέλεια στην τραπεζική εποπτεία είναι επικίνδυνη για την υγεία στη Ρωσία. Ο πρώην αντιπρόεδρος του κ. Ignatiev που ήταν υπεύθυνος για την τραπεζική εποπτεία, Andrei Kozlov, δολοφονήθηκε το 2006 όταν ξεκίνησε εκστρατεία εκκαθάρισης στο τραπεζικό σύστημα, αναστέλλοντας τις άδειες πολλών τραπεζών. Ο επικεφαλής ιδιωτικής τράπεζας που είχε κλείσει ο κ. Kozlov για ξέπλυμα χρήματος, καταδικάστηκε πριν από δύο χρόνια γιατί παρήγγειλε τη δολοφονία του.

Ο διάδοχος του κ. Kozlov, Gennady Melikyan, παραιτήθηκε για αδιευκρίνιστους λόγους τον Σεπτέμβριο του 2011.

Γνωστοί του κ. Ignatiev θεωρούν ότι είναι αξιοσημείωτες οι δημόσιες αποκαλύψεις του, προσθέτοντας ότι η απόφασή του να ξαλαφρώσει σχετικά με το ζήτημα της υψηλού επιπέδου διαφθοράς πιθανόν να σχετίζεται με την επικείμενη έξοδό του.

«Συνήθως δεν κάνει δημόσια σχόλια που δεν έχουν σχέση με τη νομισματική πολιτική», σχολίασε ο Sergei Guriev, πρύτανης της Νέας Οικονομικής Σχολής της Μόσχας, που συμμετέχει στο Δ.Σ. της κρατικής τράπεζας Sberbank, όπως και ο κ. Ignatiev.

«Είναι εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος με μεγάλη ακεραιότητα και στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις είναι πάντα απόλυτα ευθύς. Προφανώς, απλώς πιστεύει ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν χρειάζεται να μιλούν πολύ δημοσίως».

ΠΩΛΗΤΗΡΙΟ ΣΤΟ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ» ΕΒΑΛΕ Η HOCHTIEF


  Πωλητήριο στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» βάζει η γερμανική εταιρεία Hochtief η οποία σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg έχει ήδη καλέσει πιθανούς ενδιαφερόμενους επενδυτές να καταθέσουν τις προσφορές τους.

Σε τρεις πηγές εσόδων εναποθέτει τις ελπίδες του το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προκειμένου να καλυφθούν οι αρρυθμίες που παρατηρήθηκαν από τον Ιανουάριο και συνεχίζονται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, και τον Φεβρουάριο.

Πρόκειται για τους φόρους ακινήτων που εισπράττονται(;) μαζικά αυτούς τους μήνες και μέχρι τον Μάιο, τα 2,5 εκατομμύρια ειδοποιητήρια σε όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, τα οποία αναμένεται να φτάσουν στους παραλήπτες τους το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου, και βέβαια για τους 24.700 φορολογούμενους, που έβγαλαν εμβάσματα στο εξωτερικό, αναντίστοιχα με τις φορολογικές τους δηλώσεις και έχουν περιθώριο έως το τέλος Φεβρουαρίου να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις.

Παράλληλα με τα παραπάνω βέβαια, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να κινητοποιήσει στο έπακρον τον ελεγκτικό μηχανισμό, με την Οικονομική Αστυνομία να αναλαμβάνει να δώσει ακόμα εντονότερα στίγμα καταδίκης της παραβατικής συμπεριφοράς σε επαγγελματικές ομάδες οι οποίες θεωρούνται κλασικές εστίες φοροδιαφυγής.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι καθόλου τυχαία η χθεσινή σύλληψη δύο γιατρών για φακελάκι και έκδοση «κουτσής» απόδειξης σε σχέση με το ποσό της αμοιβής που είχε εισπράχθηκε

Η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει μήνυμα μηδενικής ανοχής σε φαινόμενα φοροδιαφυγής, αν και μέχρι σήμερα τα μηνύματα περισσεύουν και η αποτελεσματικότητα αναζητείται…

Τα στοιχεία που έχει μέχρι σήμερα στη διάθεσή του το υπουργείο Οικονομικών δείχνουν ότι και το πρώτο εικοσαήμερο του Φεβρουαρίου τα έσοδα εμφάνισαν αποκλίσεις από τους στόχους.

Αν και όπως επισημαίνεται αρμοδίως είναι νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, η πορεία των εσόδων παρακολουθείται σε καθημερινή βάση και οι ελπίδες για την άμεση αναστήλωσή τους εναποτίθενται σε τρεις σημαντικές δεξαμενές εσόδων καθώς στο επόμενο διάστημα αναμένονται εισπράξεις από:

1. Τους φόρους στα ακίνητα. Στο τέλος Φεβρουαρίου θα πρέπει να καταβληθεί η δεύτερη δόση και στο τέλος Μαρτίου θα πρέπει να καταβληθεί η τρίτη δόση του ΦΑΠ του 2010.

Αμέσως μετά θα ξεκινήσει η αποστολή των ειδοποιητηρίων για την πληρωμή του ΦΑΠ των ετών 2011 και 2012. Επίσης στο δίμηνο Απριλίου - Μαΐου θα καταβληθούν οι τελευταίες δόσεις του ειδικού τέλους ακινήτων μέσω τη ΔΕΗ. Οι «ουρές» των φόρων ακινήτων (ΦΑΠ και χαράτσι) για το 2013 υπολογίζονται σε 1,8 δισ. ευρώ.

2. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη. Μέχρι τις 10 Μαρτίου θα έχουν ταχυδρομηθεί περίπου 2,5 εκατ. «ραβασάκια» σε οφειλέτες του Δημοσίου για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους. Προτεραιότητα δίνεται στα νέα χρέη, δηλαδή σε αυτά που δημιουργήθηκαν το 2012 και μέχρι τις 3.000 ευρώ.

3. Τους 24.700 καταθέτες εξωτερικού. Στο τέλος του μήνα λήγει η προθεσμία για την ηλεκτρονική υποβολή συμπληρωματικών δηλώσεων προκειμένου οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι να δικαιολογήσουν τα ποσά των καταθέσεων που έβγαλαν στο εξωτερικό που δεν καλύπτονται από τα δηλωθέντα εισοδήματά τους.

Παρότι στην πλειονότητά τους οι φορολογούμενοι αυτοί εκτιμάται ότι θα μπορέσουν να καλύψουν τις αποκλίσεις, υπάρχουν προσδοκίες για άντληση σημαντικών εσόδων, καθώς στους υπόλοιπους θα βεβαιωθούν επί της διαφοράς φόροι με συντελεστή έως και 45%.

Και οι αποταμιεύσεις θα υπολογίζονται για τη φορολόγηση τους


Νέες αλλαγές στις διαδικασίες διενέργειας των φορολογικών ελέγχων, με τη θεσμοθέτηση μεθόδων τεκμαρτού προσδιορισμού των φορολογητέων εισοδημάτων, που θα παρακολουθεί και τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών των ελεγχόμενων, προωθεί η ηγεσία του υπ. Οικονομικών.

Μεγάλοι κερδισμένοι όσοι μπήκαν στην αγορά εργασίας πριν από το 1983


Πάνω από 160.000 ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να βγουν στη σύνταξη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, αξιοποιώντας μια σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων.

Τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης κυμαίνονται ανάλογα με την περίπτωση από 20 έως 37, με μεγάλους κερδισμένους όσους μπήκαν στην αγορά εργασίας πριν από το 1983.

Κλειδί για την ταχύτερη έξοδο στη σύνταξη αποτελεί η θεμελίωση δικαιώματος μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν να παραμείνουν στην αγορά εργασίας και να αποχωρήσουν όποτε το επιθυμούν χωρίς να επηρεάζονται από τις αλλαγές στο συνταξιοδοτικό.

Για παράδειγμα, στο Δημόσιο και στα λεγόμενα ειδικά Ταμεία (φορείς των ΔΕΚΟ και των τραπεζών) ισχύει για τους παλαιούς ασφαλισμένους η συνταξιοδότηση με 35ετία ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας.

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα ευνοϊκή ρύθμιση, η οποία αφορά σε όσους μπήκαν στην αγορά εργασίας πριν από την 1η Ιανουαρίου 1983.

Μάλιστα, όπως αναφέρει το «'Εθνος», για να «κλειδώσει» το συνταξιοδοτικό δικαίωμα, αρκεί να έχουν συμπληρωθεί 25 έτη ασφάλισης.

Στη συνέχεια ο ασφαλισμένος μπορεί να παραμείνει στην εργασία του και να αποχωρήσει όταν πιάσει τα 35 έτη χωρίς να υπάρχει όριο ηλικίας.